


De zaadjes hebben een diameter van ongeveer 2 millimeter, zijn ovaal en grijs met zwarte en witte vlekken. De zaden zijn hygroscopisch. Door ze te weken, nemen ze in volume toe. Ze absorberen tot wel twaalf keer hun gewicht in vloeistof. Je merkt vrij direct al een slijmerige laagje (gel) dat zich op de zaadjes vormt, een beschermingslaagje tegen water stress.
Chiazaad is in een groot aantal uitvoeringen verkrijgbaar: de 'klassieke' gemengde chia, witte chia (voorgebruik in drank en smoothies, volledig zwart zaad - een klein soort uit Nicaragua - en in de vorm van bloem.
Chia-olie is zeer geschikt voor koude bereidingen, maar niet geschikt om in te bakken, want met een rookpunt van slechts 105°
Traditioneel worden de zaden na droging gekookt, of gedroogd en gemalen om als bindmiddel in sauzen gebruikt te worden en bij de bereiding van tortilla's en tamales. Dit meel wordt chianpinolli genoemd. Het is een gelerend bindmiddel als gevolg van de hydrofiele, polysaccharide slijmstoffen in het zaad.
Naast normaal chiabloem is ook extra fijn chia-bloem vrkrijgbaar. Dit bevat minder olie dan de gewone bloem en heeft daardoor een hoger eiwitgehalte. Prima te gebruiken als substituut voor ei.
Tegenwoordig worden vooral de hele zaden en de scheuten gegeten. Wanneer de zaden in water geweekt worden, ontstaat een gelatineuze massa die oor meerdere doeleinden gebruikt kan worden, als drank (met vruchtensap), gruwel of pudding. Geroosterde chia-zaadjes tenslotte wordt onder meer gebruikt in yoghurt en muesli. De scheuten kunnen rauw in salades verwerkt worden, en als kers gegeten worden op sandwich bijvoorbeeld, maar ook gekookt in soep of stoofgerechten.
Chia is door de European Food Safety Authority EFSA toegelaten onder de beperkende voorwaarde van een maximale inname van 15 gram per dag. Reden hiervoor is de onzekerheid over allergene eigenschappen. Om die reden mogen producten (brood) alleen kleine hoeveelheden chia bevatten (max 5%), en dient de voorgeschreven maximale inname van 15 gram op verpakkingen vermeld te worden.