Mantis kreeft
Bidsprinkhaankreeft
Mantis kreeft
RECEPTEN MET MANTISKREEFT
MANTISKREEFTJES OP DE VISMARKT VAN MARI DI BARI | SQUILLA MANTIS

MANTIS KREEFT

De Mantis kreeft (Squilla mantis) is één;n van de 400 soorten kreeften in de Stomatopoda orde. Hij maakt deel uit van de grote Squillidae-familie.

De Mantiskreeft leeft op een diepte van 10-100 meter. Het graaft daar een holletje, waarin hij overdags verblijft, en dat hij alleen 's nachts verlaat, en om te jagen. Hij beschikt over een benige schelp die het achterste deel van de kop en de eerste vier segmenten van de thorax bedekt. Ze beschikken over krachtige klauwen om hun prooi te kraken, en zijn notoire jagers. De Mantiskreeften staat te boek als een agressieve dier, dat je met handschoenen moet benaderen.

Ze gebruiken hun klauwen zoals krabben als scharen, maar ook als hamer, waarmee ze in staat zijn schelpen stuk te slaan, met 890 Newton, bij een snelheid van 23 meter per seconde, één van de snelste bewegingen onder water.

Een uniek kenmerk van alle mantiskreeft is zijn gezichtsvermogen. Vergelijk het met dat van de mens. Wij beschikken over drie soorten kleurontvankelijke kegels, deze kreeftjes beschiken over 16 soorten kegels. Daarbij hebben ze het vermogen de golflengte af te stemmen op de omstandigheden, een eigenschap die spectrale tuning wordt genoemd. Hun gezichtsvermogen deklasseert onze Blu-ray-techniek in alle opzichten, en is zo complex, dat we het bij die constatering laten.

Hun uitzonderlijke gezichtsvermogen stelt hen in staat uiterst nauwkeurig waar te nemen en hun prooi zeer precies op afstand in te schatten. Ze zijn zelf in staat zelf licht uit te zenden (fluorescent), wat ze gebruiken bij paringsrituelen. Sommige soorten zijn uiterst monogaam, blijven tot wel 20 jaar bij dezelfde partner, delen hun holletje met hun vaste partner. Andere soorten kunnen tijdens hun leven wel 20 tot 30 partners hebben, en even zovele paringsrituelen uitvoeren.

De Mantis kreeft is lichtbruin, met rode accenten, met twee opvallend donkere, wit-omrande vlekken op het staartdeel (ocellus of oogvlekken), die de indruk wekken ogen te zijn, bedoeld om verwarring te stichten. Hieraan danken ze de bijnaam de tweekoppige kreeft.

Ze zijn 3 tot wel 20 cm lang.

VERKRIJGBAARHEID EN GEBRUIK

De mantiskreeft is het hele jaar door verkrijgbaar, meestal in een grootte van 10-12cm.

Het is een vlezig dier. De tec=xtuur van het vlees lijkt op dat van een krab, zacht en enigszins elastisch. Het smaakt minder zoet dan het vlees van een krab (of garnaal).

De kreeftjes worden zowel rauw als gekookt gegeten. In gerenommeerde sushi-restaurants zul je ze levend in een aquarium kunnen aantreffen, net als op vismarkten in Italië overigens, waar ze op het droge lang overleven. Omdat de kreeftjes snel uitdrogen, is het van belang ze vers en het liefst levend te kopen, zodat je geen nagenoeg lege schaal koopt.

Verse mantiskreeftjes ruiken naar zout water, en dat moet de enige geur zijn. Ze mogen geen donkere plekken of vlekken vertoinen. Eet ze zo vers mogelijk. Bewaar ze desnoods hoogstens 24 uur in de koeling, of in de vriezer (hoogstens drie maanden).

BEREIDING

Spoel de kreeftjes goed af, maar wees voorzichtig je niet te prikken aan hun vlijmscherpe uitsteeksels. Om te voorkomen dat de kreeftjes taai worden, dienen ze zeer kort in heet water gehouden te worden, één tot enkele minuten slechts, afhankelijk van hun grootte.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De mantiskreeft komt op verscheidene plaatsen in het Middellandse zeegebied voor, en de warmere delen van de Atlantische oceaan die daaraan grenzen, voorheen ook in de Golf van Biskaje en rond de Britse eilanden.

Belangrijke vangstgebieden zijn tegenwoordig de Adriatische zee en de Golf van Cadíz, maar ook de wateren rond Sardinië, Madeira en de Canarische eilanden en de kuststrook tot aan Angola. De optimale condities voor de kreeftjes zijn de mondingen van rivieren, waaronder de Rhone, de Nijl de Po en de Ebro.

De meeste kreeftjes worden bij de riviermondingen gevangen, het vissen met sleepnetten op de kreeft is aleen in ondieper water toegestaan. De vrouwtjes broeden op grotere diepte.

In Italië hebben de kreeftjes tal van namen: In Abruzzo: Panocchia or Pannocchia, in Campania: Spernocchia, Sparnocchia - in Friuli-Venezia Giulia: Canocia, Canoccia, in Lazio: Cicala di mare, in Ligurië: Balestrin, Sigà de maa, in Marche: Cannocia, Pannocchia, in Puglia: Cannocchiella, Cecala, in Sardinië Càmbara de fangu, Solegianu de mari, in Sicilië: Astrea, Cegala de mari, in Toscana: Canocchia, Cicala di mare en in Veneto: Canocia of Canoccia.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

De kreeft dankt zijn naam aan de bidsprinkhaankreeft aan de sterk op de voorpoten van die sprinkhaan gelijkende klauwen. Mantis is trouwens afgeleid van het Oud-Griekse mántis, dat waarzegger betekent.

VERTALING BIDSPRINKHAANKREEFT

engels
 
spottail mantis squillid,
mantis shrimp
frans
cigale de mer, galère
italiaans
cicale de mar, squille ocellée
spaans
galera
duits
gemeiner heuschreckenkrebs
arabisch
 
turks
 
hindi (india)
 
indonesisch
 
vietnamees
 
japans
shako
chinees
 
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

Zoals alle kreeftdieren bevatten mantiskreeftjes meer cholesterol dan vis. Het eetbare deel van een mantiskreeft bedraagt 40%. Dat op zijn beurt bestaat voor 60% uit water.

.Onderstaande tabel is afkomstig van Amerikaanse bron. Vermoedelijk zijn de gevens gebaseerd op de Amerikaanse mantis kreeft, de Squilla empusa.

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
GEKOOKT PRODUCT

98,0
kcal
(410,3 kJoule)
19,2
gram
eiwitten
1,7
gram
vet
0,3
gram
verzadigd
0,2
gram
enkelvoudig onverzadigd
0,3
gram
meervoudig onverzadigd
150,0
mg
cholesterol
VITAMINES
59,0
µg
vitamine A
(10% ADH)
0,3
mg
vitamine B1
(27,3% ADH)
0,1
mg
vitamine B2
(10,0% ADH)
1,2
mg
nicotinezuur (B3)
(7,5% ADH)
0,3
mg
pantotheenzuur
(5% ADH)
0,1
mg
vitamine B6
(10,0% ADH)
15,0
µg
foliumzuur (B9)
(7,5% ADH)
12,9
µg
vitamine B12
(516,0% ADH)
2,8
mg
vitamine E
(23,3% ADH)
MINERALEN
88,0
mg
calcium
3,5
mg
koper
0,8
mg
ijzer
230,0
mg
kalium
40,0
mg
magnesium
0,1
mg
mangaan
310,0
mg
natrium
250,0
mg
fosfor
3,3
mg
zink

BRONVERMELDING UPDATE OKTOBER 2017

Squilla mantis | Wikipedia (IT/EN) Why are stabby mantis shrimps much slower than punchy ones ? | Phenomena Squilla mantis | WoRMS, World register of Marine species Squilla mantis | Carel von Vaupel Klein e.o., Treatise on Zoology - Anatomy, Taxonomy, Biology. The Crustaceans, vol 4, Koninklijke Bril nv Leiden 2013 978-90-04-17809-0 Mantis shrimp, cooked | Food composition database Squilla mantis | FAO Fisheries and Aquaculture Department