


Het concept van deze kikkererwten 'pannenkoek' komt uit Genua, waar het recept in de dertiende eeuw zou zijn ontstaan, waar men hem farinata noemt. Inmiddels is de farinata zo wijdverbreid aan de Golf van Genua, dat je deze naar botanische begrippen 'genaturaliseerd' mag noemen, niet alleen op Sardinië, ook langs de Franse Côte d'Azur. 1) Fainè is de naam die men in Sassari gebruikt (fainè alla sassarese), in Carloforte heet hij fainò.
Zo heel oud is de fainè vergeleken met de kikkererwtenpannenkoeken langs de Ligurische kust en de Côte d'Azur niet. Volgens de overlevering werd de Sardijnse versie voor het eerst gebakken aan het begin van de twintigste eeuw in de Via Usai in Sassari. De bakker in kwestie heette Baciccia, en was afkomstig uit Genua waar de pannenkoek als de farinata door het leven gaat en immens populair is 2). De Sassari-versie bleek een blijvertje, en kreeg zelfs een eigen naam, afgeleid van fainiâ di ceci, farinata di ceci in Genuees dialect.
De receptuur is simpel, wat meel, water en olijfolie, net als de originele farinata, de panisse uit Marseille, de socca uit Nice, de cadede uit Toulon, de belécaudade uit de Lage Piemonte en de panelle van Sicilië. In de meeste gevallen is de platte koek slechts van wat zout en peper gekruid, maar op het eiland Sardinië voegt men er graag wat ui, rozemarijnblad en soms ook Sardijnse worst aan toe.
In de keuken van Sassari en Carloforte wordt het voornamelijk als tussendoortje gegeten, niet als onderdeel van een maaltijd. Het wordt in stiukken geserveerd en bestrooid met gemalen zwarte peper. Je ziet deze eenvoudige fainè in fainetterie aangeboden, etablissementen die gespecialiseerd zijn in de fainè, restaurants, pizzeria's en bar-café's en in broodjeszaken.
Fainè wordt traditioneel in de winter gemaakt. Wanneer je het beslag laat rusten, wil je wel dat het schuim dat ontstaat door het gebruik van een garde laten neer slaan, maar niet dat het beslag gaat gisten. Daarin verschiult de fainè van crèpes en pannenkoeken. Maak je het recept in de zomer, zet het beslag dan in een koele ruimte of de koelkast tijdens de rust.
Zeef het kikkererwtenmeel in een kom en maak er met het water een medium-vloeibaar met behulp van een garde een beslag. Voeg er zout aan toe en laat het een uurtje rusten.
Verwarm de oven zo heet mogelijk voor.
Anders als gebruikelijk bij de bereiding van Genuese farinata, wordt de olie op het allerlaatst toegevoegd. De olie wordt niet door het beslag geroerd, maar in de vlakke schotel gegoten en verdeeld, zodat de schaal goed ingevet is. Gebruik royaal olie, een fikse scheut! Nu wordt het melkachtige kikkererwtenbeslag in de schaal gegoten en wordt de olie in de schaal door het beslag geroerd, eventueel met wat uiringen, of funghi, om daarna direct in de oven geplaatst te worden, zodat het beslag niet zal ontmengen.
De hoeveelheid beslag die je in de schaal giet, bepaalt de dikte van de fainè. Voor een mooi dunne fainè gebruik je weinig, dunner beslag, voor een gevulde dikke fainè meer, liefst wat dikker beslag.
Bak de fainè goudbruin en knapperig. De baktijd hangt af van de hitte van de oven en het type ovenschaal dat je gebruikt. Bij 250 graden - veel ovens halen dat niet - is de baktijd circa 20 minuten bij gebruik van een (vertinde) koperen schaal, reken bij een temperatuur van 200 °C op 40 minuten in een porseleinen schaal. Houd met andere woorden de vinger aan de pols!