Nieuw Zeelandse spinazie
Groente (aizoaceae)
NIEUW-ZEELANDSE SPINAZIE
 
NIEUW-ZEELANDSE SPINAZIE | TETRAGONIA TETRAGONIODES

NIEUW-ZEELANDSE SPINAZIE

Nieuw-zeelandse spinazie (Tetragonia tetragonioides), dat niets gemeen heeft met spinazie (Spinacia oleracea), is een eenjarige plant uit de Aizoaceae-familie, de ijskruidfamilie.

Ze behoort tot de Tetragonia-klasse, die een vijftigtal soorten kent. Het is een eenjarige plant waarvan de bladeren en de toppen gegeten worden. Het is een ondiep wortelende, vertakte plant met blaadjes zijn dikker dan die van spinazie en 'vetter'. Deze blaadjes zijn diamantvormig en en worden wel 7-10 cm groot. Net als de blaadjes van ijskruid zijn zij bedekt met blaasjes die water bevatten. De plant bloeit met kleine gele bloemetjes en draagt ook vruchtjes, die aanvankelijk sappig zijn, maar geleidelijk veranderen in een stekelige bast.

De plant verspreidt zich en vormt daarbij een dicht tapijt dat niet zelden andere planten overwoekert. Hij kan uitlopers tot wel 2 meter hebben.

Nieuw-Zeelandse spinazie houdt van een warme, vochtige omgeving, en is niet vorstbestendig. In ons land bloeit de plant van juli tot oktober en is de oogst van juni tot aan de eerste vorstperiode.

GEBRUIK

Alleen de bladeren en de toppen worden gegeten, en bereid zoals onze spinazie.

OORSPRONG EN VERSPREIDING

De tetragonia komen in bijna alle gematigde streken op het zuidelijk halfrond voor. Nieuw-Zeelandse spinazie komt van origine voor in Nieuw-Zeeland, Australi&eumnl;, Japan, Chili en Argentinië.

Dat we het kennen als Nieuw-Zeelandse spinazie komt doordat de plant voor het eerst beschreven is door Captain Cook bij zijn ontdekkingsreizen naar Nieuw-Zeeland en Australië. De Tasmaanse Maori noemden het 'kōkihi' en vonden uit dat zelfs oudere bladeren gegeten konden worden ondanks hun bitterheid, door ze te bereiden in combinatie met convulvuswortel.

Voor de Australische aboriginals was de plant nauwelijks van belang. Zij beschikten over een gevarieerd dieet en vonden het de moeite niet waard de spinazie uitgebreid te koken om het oxaal kwijt te raken in ruil voor weinig caloriën en weinig voedingsstoffen. Dat is althans de conclusie van een uitgebereid etnohistorisch onderzoek naar de voedingsgewoonte van de aboriginals. Ook de Portucola oleraceae werd om die reden door de aboriginals gemeden.

Nieuw-Zeelandse spinazie werd in de beginjaren van de Europese settlers gegeten als vervanger van spinazie en werd in het begin van de 19e eeuw door de Engelsen naar Europa meegenomen.

TAALKUNDIGE ASPECTEN, ETYMOLOGIE

het woord tetragonia is samengesteld uit de Latijnse tetra (vier) en gonia (hoekig), een verwijzing naar de vierhoekige vruchtdoos.

VERTALING NIEUW ZEELANDSE SPINAZIE

engels
 
 
New Zealand spinach, warrigal greens, Cook's cabbage
frans
 
épinard de Nouvelle-Zélande
italiaans
tetragona
spaans
 
Espinagre da Nova Zelândia
 

GEZONDHEIDSASPECTEN

VOEDINGSSTOFFEN - GEZONDHEIDSRISICO'S

De plant bevat veel vitamine A, en oxaalzuur. Oxaalzuur belemmert de opname van voedingsstoffen als ijzer en niacine (B3)

SAMENSTELLING PER 100 GRAM
RAUW PRODUCT

14
kcal
( 58,6 kJoule)
1,5
gram
eiwitten
2,5
gram
koolhydraten
0,2
gram
vet
0,1
gram
meervoudig onverzadigd
66
mg
omega-3
13
mg
omega-6
VITAMINES
1466,7
µg
vitamine A
(183% ADH)
0,1
mg
vitamine B2
(7% ADH)
½
mg
nicotinezuur
(3% ADH)
0,3
mg
pantotheenzuur
(5% ADH)
0,3
mg
vitamine B6
(21% ADH)
15
µg
foliumzuur (B9)
(8% ADH)
30
mg
vitamine C
(38% ADH)
MINERALEN
58
mg
calcium
0,1
mg
koper
0,8
mg
ijzer
130
mg
kalium
39
mg
magnesium
0,6
mg
mangaan
130
mg
natrium
28
mg
fosfor
0,7
µg
selenium
0,4
mg
zink
 

BRONVERMELDING UPDATE AUGUSTUS 2016

The use of native spinach | The forager's year Tetragonia tetragonioides | Australian native plants society Tetragonia tetragonioides | Verspreidingsatlas planten Tetragonia tetragonioides | Wikipedia (EN) New Zealand spinach, nutritionfacts (voedingswaarde) | Nutritiondata.self.com