top
Korarima
Aframomum corrorima
Korarima
Kruidenmengsels
vrouw pelt kororimavruchten in ethiopie
KORARIMA-ZAAD ©2010

Korarima

Ethiopische kardemom

Korarima, in Ethiopië corrorima genoemd, is het zaad van de Aframomum corrorima of valse kardemom. Het is een essentieel bestanddeel van het kruidenmengsel berbere.

De specerij is ook bekend onder de naam 'valse kardemom'. De plant is een lid van het ras Aframomum, dat een vijftigtal soorten kent, die alle op het Afrikaanse continent groeien, zoals deze. De plant groeit zoals alle gemberachtigen in een warme, vochtige omgeving en houdt van enige schaduw. Van nature groeien ze op hoogte (1.700-2.000 meter).

De wortelstok (rhizome) groeit vlak onder de grond. De plant wordt zo'n 2 meter hoog en heeft langwerpige en puntige bladeren, zoals bamboe. Dicht bij de grond vormen zich van januari tot september trompetachtige bloemen, die direct uit de grond lijken te komen, maar op steeltjes staan. Ze zijn wel 15 cm lang en wit tot lichtpaars en vallen vaak nog dezelfde dag af om plaats te maken voor grote roodbruine peulen (10 cm). De bloeiperiode in Kefa (Ethiopië) bijvoorbeeld is van juni tot juli, de peulen rijpen in september-oktober. de opbrengst bedraagt er zo'n 50 kilogram gedroogd gewicht per hectare.

Het duurt drie jaar voordat een plant tot een bruikbare oogst leiden. Vanaf dan kan vier jaar achtereen geoogst worden. De peulen worden geplukt wanneer ze rijp zijn. Ze bevatten rood-bruine zaden in een gelei-achtig vocht. Slechts een bescheiden deel wordt vers verkocht, het leeuwendeel wordt in de zon te drogen gelegd.

De smaak is aan de zoete kant, en korarima is minder peperig dan het schijnpeper-broertje paradijsgraan (Aframomum melegueta). Net als zwarte karadamom hebben de peulen een nadrukkelijk menthol-aroma, en wordt de smaak voor het overige getypeerd als nootmuskatig, vandaar de benaming nootmuskaat-kardemom.

De zaden bevatten 1-2% etherische olie, waarin de belangrijkste smaakcomponenten zijn (bron: Menut et al 1991):

  • α-humuleen, (31,3%)
  • humuleen-oxide (26,4%),
  • caryophyleen oxide (17.9%),
  • β-caryophylleen (8,5%), zoetig, houtig, kruidnagel, en
  • linalool (5,7%), verantwoordelijk voor de frisse bloemengeur, voor de geuren van rozenhout en koriander

De scherpte is afkomstig van zingerone, [6]-paradol, [6]-gingerol en [8]-gingerol, stuk voor stuk karakteristiek voor de vruchten van planten in het Aframomum-geslacht en de gemberachtigen.

.

Practische zaken

Aankoop en verkrijgbaarheid

In Ethiopië is korarima algemeen verkrijgbaar, op alle markten, maar tegen een aanzienlijke prijs vergeleken met andere specerijen en kruiden. Het wordt geëxporteerd naar andere landen in de Hoorn, zoals Soedan en Egypte, naar Saoudie Arabië en Iran, maar in slechts geringe mate naar Europa en de Verenigde Staten. Dat zou minder met de vraag er naar te maken hebben (zoals vanuit Ethiopische restaurants en winkels) maar meer met de kwaliteit van het product, vooral als gevolg van een onzorgvuldig droogproces.

Let op. Zelfs op gerenommeerde sites worden de benamingen korarima en paradijsgraan als synoniemen genoemd. Dat is onjuist. Het zijn twee verschillende planten/specerijen, en niet uitwisselbaar!

Culinair gebruik en bereiding

Korarima wordt in Ethiopië zowel vers als gedroogd gebruikt in wots, in tal van sauzen, zoals chow, een pittige saus, maar ook als smaakmaker in koffie, thee, brood en nite kibbeh (gekruide boter). Ook de geleiachtige substantie (arriloid) dat om de zaden zit, wordt gegeten, ook door apen.

Korarima wordt gebruikt als kruid in hippocras - met kaneel en gember - een gekruide wijn die vooral geliefd is in Engelstalige landen (UK en VS).

Houdbaarheid (bewaaradvies)

Bewaar korarima op een donkere, droge plaats.

slotregel

RECEPTEN

Bronvermelding update juni 2020

Aframomum corrorima PCM Jansen | Global Biodiversity Information Facility GBIF False cardamoms | P. N. Ravindran e.a. Cardamom: The Genus Elettaria Aframomum corrorima | IUCN Red List 2020-01 Genetic diversity analysis of cultivated Korarima [Aframomum corrorima (Braun) P.C.M. Jansen] populations from southwestern Ethiopia using inter simple sequence repeats (ISSR) marker | Journal of biological research - Thessaloniki 25, 1 (2018). https://doi.org/10.1186/s40709-017-0073-z Aframomum corrorima | Wikipedia (EN) Aframomum corrorima | P.C.M. Jansen, Spices, condiments and medicinal plants in Ethiopia, 1981 Belmontia, via Prota4U, Plant resources of Tropical Africa, Wageningen Aframomum corrorima | Useful tropical plants Aframomum corrorima | FAO Ecocrop